Krótka historia biżuterii cz. II
Wydawałoby się, że biżuteria, to tylko element stroju ? w dodatku, na dobrą sprawę, całkiem zbyteczny. Jednak od początku ludzkość nadawała ozdobom szczególną wartość. Historia biżuterii pokazuje nam, że od czasów prehistorycznych biżuteria stosowana była jako dekoracja, ale też jako wyznacznik statusu społecznego, symbol władzy czy magiczny przedmiot. Od starożytności wykorzystywano też ją w sposób praktyczny ? np. jako spinki.
Do XV wieku ozdoby były unikalne i nie sposób było znaleźć dwa takie same komplety biżuterii w odległych od siebie miejscach. W wieku XVI, czyli w epoce renesansu, zaczęły powstawać pierwsze wzorniki biżuterii, czyli katalogi z rycinami ozdób, dzięki czemu ustandaryzowano niektóre projekty. Przyjrzyjmy się jak rozwijała się historia biżuterii od renesansu do XIX wieku.
Historia biżuterii – renesans i barok
Ta epoka, poza spopularyzowaniem niektórych modeli biżuterii, bardzo urozmaiciła jej formy i wzory. Typowe dla średniowiecza motywy religijne, ustąpiły miejsca ozdobom o motywach naturalistycznych. Epoka renesansu czerpała inspiracje z antyku, co było widoczne w każdej dziedzinie sztuki, także w ówczesnej biżuterii.
Fot. Obraz „Portret młodej kobiety”, autor Sandro Botticelli , epoka renesansu
Ozdoby zyskały indywidualny charakter: modne stało się np. noszenie puklerzy z kosmykiem włosów, a pierścienie grawerowano. W renesansowej biżuterii po raz pierwszy pojawiły się perły. W tamtym okresie, a także w epoce baroku, ozdoby miały przede wszystkim funkcje dekoracyjną ? miały być piękne, kolorowe, misternie wykonane i bogate. W baroku brylanty zdegradowały pozycję rubinów, które dotąd uznawano za najcenniejsze kamienie szlachetne.
Fot. Obraz „Dziewczyna z perłą”, autor Jan Vermeer
Historia biżuterii – XIX wiek
Ten okres przyniósł wielką rewolucję w świecie biżuterii. Do XIX ozdoby były domeną mężczyzn, a od tamtej pory częściej zaczęły sięgać po nie kobiety. Również od tego czasu wartość biżuterii coraz częściej mierzona była sentymentem. Chętnie noszonymi ozdobami, poza pierścionkami z kamieniami czy wisiorami, stały się broszki. W Anglii, za sprawą królowej Wiktorii, popularność zyskała biżuteria żałobna. Królowa, która mocno cierpiała po stracie męża ? księcia Alberta, na znak żałoby nosiła czarne precjoza z onyksu czy gagatu, nierzadko dekorowane perłami. Biżuteria żałobna dość szybko przyjęła się w innych państwach, szczególnie wśród kobiet. W niektórych miejscach, np. w Polsce, zmieniła formę na pamiątki, noszone w dedykowanych do tego ozdobnych pudełeczkach.
Fot. Królowa Wiktoria
Szczególnym rodzajem biżuterii (noszonej np. w czasach zaborów czy upadku powstania styczniowego), była biżuteria patriotyczna, z motywami symboli narodowych. Ten rodzaj biżuterii jest charakterystyczny dla lat. 60. XIX wieku na ziemiach Polski.
Fot. biżuteria patriotyczna
c.d.n.
